TDF15: Fuck for Forest

Φιλανθρωπική οργάνωση ονόματι Fuck for Forest συγκεντρώνει χρήματα για την προστασία του περιβάλλοντος πουλώντας τσόντες των μελών της στο διαδίκτυο. Η αποστολή τους στον Αμαζόνιο για την διάσωση των δασών δεν θα είναι και τόσο επιτυχημένη.

Αρκετά έξυπνη η ιδέα να κινηματογραφηθούν για μια ταινία τα μέλη και οι δραστηριότητες μιας τόσο παράξενης οργάνωσης. Οι ίδιοι οι χαρακτήρες δε είναι τόσο αλλόκοτοι που δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν ούτε στην πιο οργιώδη φαντασία ενός σεναριογράφου. Γιατί όμως τελικά το Fuck for Forest αποτυγχάνει να βρει στόχο και να σου κεντρίσει το ενδιαφέρον;

Πρώτα απ' όλα στο πρώτο μισό της ταινίας όπου εξελίσσεται στο Βερολίνο, έδρα της οργάνωσης, δεν συμβαίνει απολύτως τίποτα. Απλά παρακολουθούμε μια χούφτα ετερόκλητων χαρακτήρων να γυρνάνε στους δρόμους της πόλης προωθώντας την οργάνωση τους και έπειτα να χαμουρεύονται αναμεταξύ τους στο σπίτι τους, γυρίζοντας το υλικό που θα διαθέσουν στο ίντερνετ. Ακόμα και στο δεύτερο μέρος όπου ταξιδεύουν στον Αμαζόνιο για να βοηθήσουν οικονομικά του ντόπιους, νιώθεις ότι ο σκηνοθέτης προσπαθεί να τραβήξει όσο περισσότερο γίνεται τα πλάνα και την ιστορία μπας και καταφέρει να βγάλει μιάμιση ώρα ταινίας. Τελικά ούτε αυτό καταφέρνει.

Αδικαιολόγητα αργό σε ρυθμούς και λιγότερο αστείο απ' ότι θα περίμενες, το Fuck for Forest νομίζω πως θα λειτουργούσε καλύτερα αν είχε μια συγκεκριμένη ιστορία να διηγηθεί, έστω κι αν θα έπρεπε να θυσιάσει την αληθοφάνεια προς χάριν της μυθοπλασίας. Κάπως έτσι θα έβγαινε κερδισμένη και η ίδια η οργάνωση και ο βαριεστημένος θεατής.

Πρωτότυπος τίτλος: Fuck for Forest
Χώρα: Πολωνία - Γερμανία
Χρονιά: 2012
Σκηνοθέτης: Μίχαου Μάρτσακ
Τμήμα: Κοινωνία και Περιβάλλον
Βαθμολογία: 2.5/5

TDF15: 2 σε 1

Ποιος θα γίνει Γκούρκα  - Εδώ και 200 χρόνια οι Βρετανοί επιλέγουν κάθε χρόνο μισθοφόρους στρατιώτες από το Νεπάλ για να επανδρώσουν τον στρατό τους. Εμείς παρακολουθούμε όλα τα στάδια της επιλογής των Γκούρκα και τις δοκιμασίες που περνάνε οι νεαροί Νεπαλέζοι για να εκπληρώσουν το όνειρο τους.

Όπως και στο Act of Killing, ο καλύτερος τρόπος για να αναδείξεις ένα πρόβλημα είναι να βάλεις τους εμπλεκόμενους μπροστά στην κάμερα και να τους αφήσεις να εκτεθούν από μόνοι τους. Γιατί όσο κι αν προσπαθούν οι Βρετανοί στρατιωτικοί να μας πείσουν ότι δεν πρόκειται τίποτα περισσότερο από ένα έθιμο που συνεχίζεται, ο εξοργιστικά χαμηλός μισθός των Νεπαλέζων (γύρω στα 17 ευρώ) και άγνοια τους για οτιδήποτε σχετικό με πόλεμο και πολιτική, δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης πως πρόκειται για μια διαφορετική μορφή δουλείας. Το ότι Βρετανοί και Νεπαλέζοι μπορεί να νιώσουν υπερήφανοι βλέποντας την ταινία, είναι ένα άλλο πολύ διαφορετικό θέμα συζήτησης.

Πρωτότυπος τίτλος: Who Will Be a Gurkha
Χώρα: Νεπάλ - Μεγ.Βρετανία
Χρονιά: 2012
Σκηνοθέτης: Κεσάνγκ Τσετέν
Τμήμα: Μικρές Αφηγήσεις
Βαθμολογία: 3.5/5 

Αποστολή στην άκρη του κόσμου - Μια ομάδα καλλιτεχνών, βιολόγων και γεωλόγων ταξιδεύει στην παγωμένη Γροιλανδία με σκοπό να ανακαλύψει νέα είδη ζωής και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της φύσης.

Πανέμορφες εικόνες που διακόπτονται απο εμβόλιμες απόψεις για το νόημα της ζωής και την μουσική των... Metallica. To Expedition to the End of the World μοιάζει να θριαμβεύει σε κάθε τομέα εκτός τελικά από αυτόν της αφήγησης αφού συχνά μοιάζει με μια άναρχη συρραφή από ξεκάρφωτες εικόνες που υπάρχουν μόνο για να θολώνουν τον αμφιβληστροειδή.

Πρωτότυπος τίτλος: Ekspeditionen til verdens ende
Χώρα: Δανία
Χρονιά: 2013
Σκηνοθέτης: Ντάνιελ Ντένσικ
Τμήμα: Κοινωνία και Περιβάλλον
Βαθμολογία: 3.5/5

TDF15: Η Πράξη του Φόνου

Το 1965 στην Ινδονησία, ένα εκατομμύριο αντικαθεστωτικοί δολοφονήθηκαν ως κομμουνιστές από τοπικούς γκάγκστερ, με την ευλογία του δικτατορικού καθεστώτος της εποχής. 47 χρόνια αργότερα αυτοί οι εγκληματίες (που στη χώρα τους θεωρούνται ήρωες), καλούνται να αναπαραστήσουν στην κάμερα τους φόνους που διέπραξαν, νομίζοντας ότι η ταινία που θα γυριστεί θα εξυμνεί τα κατορθώματα τους. Πόσο λίγο ήξεραν.

Είναι τόσο παράλογα όσα διαδραματίζονται παρακολουθώντας το Act of Killing, που δεν ξέρεις πως να αντιδράσεις. Από τη μια, ο τρόπος με τον οποίο καλούνται να αναπαραστήσουν στα στυγερά εγκλήματα τους οι γκάγκστερ είναι εντελώς σουρεαλιστικός, λες πρόκειται για κάποιες από τις γνωστές φάρσες του Σάσα Μπάρον Κοέν. Ένας από αυτούς για κάποιο λόγο είναι συνέχεια ντυμένος γυναίκα, τα θύματα τους τους ευχαριστούν που τους σκότωσαν και τους έστειλαν στον παράδεισο ενώ χορεύουν και τραγουδάνε, η αναπαράσταση ενός χωριού που καίγεται είναι τόσο αληθοφανής που αφήνει πίσω της δεκάδες κλαμένα γυναικόπαιδα και η αντίστοιχη Μενεγάκη της Ινδονησίας δεν έχει κανένα πρόβλημα να τους καλέσει στην εκπομπή της και να τους εκθειάσει μεσ' την τρελή χαρά που «καθάρισαν» τον τόπο από τους κομμουνιστές. Οι ίδιοι οι γκάγκστερ γελοιοποιούν τον εαυτό τους και τα έργα τους με τέτοιο τρόπο που δεν χρειάζεται κανένας σχολιασμός από τον σκηνοθέτη.

Από την άλλη είναι ανατριχιαστικό το γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν για τις πράξεις τους αλλά δεν έχουν και κανένα ενδοιασμό να δώσουν λεπτομερείς περιγραφές στην κάμερα για το ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος να σκοτώσεις κάποιον χωρίς να γεμίσει τον τόπο αίμα, πόσο ευχάριστο τους ήταν να βιάζουν 14χρονες κοπέλες και πόσο άβολα νιώθουν τώρα που μπαίνουν στην θέση των θυμάτων τους.

Ταυτόχρονα αστείο (για όλους τους λάθος λόγους) και εξοργιστικό, το Act of Killing σε καθηλώνει από το πρώτο δευτερόλεπτο, ρίχνοντας μια σχεδόν πορνογραφική ματιά πάνω σε μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ, ίσως το καλύτερο αυτής δεκαετίας ως τώρα, που όλοι οφείλουν να παρακολουθήσουν, μπας και το ανθρώπινο γένος βάλει επιτέλους μυαλό.

Πρωτότυπος τίτλος: The Act of Killing
Χώρα: Δανία - Ινδονησία
Χρονιά: 2012
Σκηνοθέτης: Τζόσουα Όπενχαϊμερ
Τμήμα: Η Καταγραφή της Μνήμης
Βαθμολογία: 5/5 

TDF15: Οδός Βαλεντίνου

Ο δεκατετράχρονος Μπράντον σκοτώνει εν ψυχρώ στην τάξη του τον δεκαπεντάχρονο Λάρι γιατί εκείνος μια μέρα πιο πριν του πρότεινε να γίνει ο Βαλεντίνος του. Η Εισαγγελία προτείνει ο Μπράντον να δικαστεί σαν ενήλικας. 

Ποια είναι άραγε η πιο δίκαιη ποινή για έναν δεκατετράχρονο που σκότωσε προμελετημένα και χωρίς κανέναν δισταγμό τον συμμαθητή του; Γιατί να μην δικαιούται ένα μικρό παιδί μια δεύτερη ευκαιρία στην ζωή και αν τελικά την κερδίσει θα συμμορφωθεί ή θα παραμείνει ο ίδιος άνθρωπος και σαν ενήλικας; Όσο το κουβάρι του μυστηρίου ξετυλίγεται και μαθαίνουμε όλο και περισσότερα γι' αυτά τα δύο νεαρά παιδιά, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να απαντήσεις ξεκάθαρα στα παραπάνω ερωτήματα. 

Θύματα τελικά και οι δύο ενός παρανοϊκού κόσμου ενηλίκων, όπου η εισαγγελέας πανηγυρίζει κάθε φορά που βλέπει από τις κάμερες ασφαλείας των φυλακών τον Μπράντον να ξυλοκοπεί τους συγκρατούμενους του, μια στρατιά αστυνομικών να κλειδώνει τα παιδιά του σχολείου, αμέσως μετά το τραγικό συμβάν, σε μια αίθουσα για να δουν τα Σαγόνια του Καρχαρία (!) και μία ένορκο να στέλνει επιστολή συμπαράστασης προς τον Μπράντον στον δικαστή και στον... Θεό. 

Κρατώντας ψύχραιμη στάση, η Μάρτα Κάνινχαμ δεν παίρνει θέση πάνω στο ζήτημα που πραγματεύεται και αν κάπου τελικά η ταινία της δείχνει να σκοντάφτει ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι παίζει με κανόνες περισσότερο τηλεοπτικούς (παραγωγή του HBO γαρ) και λιγότερο κινηματογραφικούς.

Πρωτότυπος τίτλος: Valentine Road
Χώρα: ΗΠΑ
Χρονιά: 2013
Σκηνοθέτιδα: Μάρτα Κάνινχαμ
Τμήμα: Μικρές Αφηγήσεις
Βαθμολογία: 4/5

TDF15: Ο εξ Αίματος Aδελφός

Νεαρός Αμερικάνος εγκαταλείπει την χώρα του για να εγκατασταθεί μόνιμα σε οίκημα με παιδιά που έχουν AIDS στην Ινδία. Βραβείο κοινού (με ασταμάτητα standing ovations) και μεγάλο βραβείο κριτικής επιτροπής στο φετινό φεστιβάλ του Σάντανς.

Ο εξ Αίματος Αδελφός είναι από αυτές τις σπάνιες ταινίες που είναι υπεράνω κάθε κριτικής. Αλήθεια τι μπορεί να γράψω για έναν άνθρωπο που παράτησε με τόση ευκολία την βολή της δυτικής κοινωνίας για να προσφέρει αφιλοκερδώς και από καρδίας την μέγιστη δυνατή βοήθεια σε παιδιά που την έχουν ανάγκη;

Παραβλέποντας τον κάπως ακατέργαστο τρόπο κινηματογράφησης του Στιβ Χούβερ, η ταινία του εστιάζει καθαρά πάνω στον πρωταγωνιστή της και την ιστορία του, χωρίς να προσπαθεί να κάνει κάποιο βαρύγδουπο κοινωνικοπολιτικό σχόλιο ή να εξαναγκάσει τα συναισθήματα σου. Παρόλα αυτά, μέσα στο σαρωτικό ενενηντάλεπτο της ταινίας του, χωράνε όλα τα συναισθήματα του κόσμου. Θα γελάσεις, θα βουρκώσεις, θα αγανακτήσεις, θα λυπηθείς, θα προβληματισθείς και στο τέλος ίσως να έχεις γίνει ένας καλύτερος άνθρωπος, ίσως και όχι.

«Τι είναι αγάπη;» ρωτάει κάποια στιγμή ο σκηνοθέτης ένα κοριτσάκι που έχει AIDS, για να του απαντήσει εκείνη αφοπλιστικά «Αγάπη είναι κάποιος να σε κάνει να χαμογελάσεις όταν εσύ δεν νιώθεις καλά» Yes, indeed, it is.

Πρωτότυπος τίτλος: Blood Brother
Χώρα: ΗΠΑ
Χρονιά: 2013
Σκηνοθέτης: Στιβ Χούβερ
Τμήμα: Όψεις του Κόσμου
Βαθμολογία: 5/5

TDF15: Παραπάνω από Μέλι

«Όταν εξαφανιστούν οι μέλισσες η ανθρωπότητα θα έχει ακόμα 4 χρόνια ζωής». Αυτά τα προειδοποιητικά (άραγε προφητικά;) λόγια του Αϊνστάιν δίνουν το στίγμα σ' αυτό το ντοκιμαντέρ που πραγματεύεται τον σπουδαίο ρόλο που έχουν στην φύση οι μικροί αυτοί εργάτες. 

Κάνοντας τον γύρω του κόσμου, από τα Γερμανικά βουνά, στις πεδιάδες της Καλιφόρνιας και από εκεί στα άγονα εδάφη της Κίνας, το οδοιπορικό του Μάρκους Ίμχοοφ είναι γεμάτο ανατροπές και αναπάντεχα συγκινητικές στιγμές. Παρομοιάζοντας τις μέλισσες σαν έναν ενιαίο ζωντανό οργανισμό που προσπαθεί να επιβιώσει, η ταινία δεν διστάζει να στοχοποιήσει τον άνθρωπο σαν την κυριότερη αιτία της δραματικής μείωσης του πληθυσμού τους, ενώ ταυτόχρονα η κινηματογράφηση αυτής της πορείας γίνεται με άκρως ουσιαστικό και (γιατί όχι) ποιητικό τρόπο, καθηλώνοντας σε επί ενενήντα λεπτά στην άκρη του καθίσματος σου.

Πρωτότυπος τίτλος: More Than Honey
Χώρα: Γερμανία - Αυστρία - Ελβετία
Χρονιά: 2012
Σκηνοθέτης: Μάρκους Ίμχοοφ
Τμήμα: Κοινωνία και Περιβάλλον
Βαθμολογία: 4.5/5


Το 15ο Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 15 μέχρι τις 24 Μαρτίου και τιμητικά θα δω 5-6 ταινίες από το πρόγραμμά του, αφού δεν έχω το κουράγιο να κάνω ο,τι έκανα πριν μερικούς μήνες με το 53ο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου.